Στην ψυχοθεραπεία λέμε πως η αλλαγή δεν ξεκινά από τις μεγάλες αποφάσεις, αλλά από τις μικρές κινήσεις που σπάνε τη σιωπή. Και όταν μιλάμε για γυναίκες, αυτές οι κινήσεις συχνά είναι αθόρυβες, επίμονες και καθημερινές.
Υπάρχει μια βαθιά αλήθεια εδώ: οι περισσότερες γυναίκες μαθαίνουν από νωρίς να προσαρμόζονται, να αντέχουν, να φροντίζουν, να σωπαίνουν. Η κοινωνία εκπαιδεύει τις γυναίκες να είναι «δυνατές» για όλους εκτός από τις ίδιες.
Αυτό όμως δεν είναι δύναμη. Είναι επιβίωση.
Η πραγματική δύναμη χτίζεται όταν μια γυναίκα αρχίζει να φροντίζει και τον εαυτό της.
Πίσω από κάθε γυναίκα που δυσκολεύεται να διεκδικήσει, να βάλει όρια ή να ζητήσει βοήθεια, υπάρχουν συχνά:
πρώιμα μοτίβα δεσμού,
οικογενειακά σενάρια,
εσωτερικευμένες πεποιθήσεις,
φόβος κοινωνικής έκθεσης,
ντροπή και ενοχή.
Στη θεραπευτική πράξη, αυτό που συναντάμε συνεχώς είναι γυναίκες που ξέρουν τι χρειάζονται αλλά δεν έχουν μάθει ότι το αξίζουν. Εκεί ξεκινά ο θεραπευτικός χώρος: στην αναγνώριση της αξίας χωρίς όρους.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται διεθνώς προγράμματα που στηρίζουν την ενδυνάμωση της γυναίκας όχι μόνο ψυχολογικά αλλά και πρακτικά.
Σε πολλούς δήμους στο εξωτερικό εφαρμόζονται δράσεις που περιλαμβάνουν:
μικρο-επιχειρηματικότητα,
εκπαίδευση σε υπηρεσίες ευεξίας και φροντίδας,
χειροτεχνικές τέχνες και δημιουργίες,
ψηφιακές δεξιότητες,
αυτοάμυνα,
ψυχοεκπαίδευση για όρια, σχέσεις, δικαιώματα.
Το αποτέλεσμα δεν είναι απλά οικονομικό είναι κοινωνικό.
Όταν μια γυναίκα αποκτά αυτονομία, αποκτά και φωνή.
Όταν αποκτά φωνή, αποκτά και παρουσία στον δημόσιο χώρο.
Η ενδυνάμωση των γυναικών δεν είναι «πολυτέλεια προνομιακών χώρων ευεξίας».
Είναι δημόσια υγεία.
Είναι πρόληψη βίας.
Είναι αναδιανομή δύναμης μέσα στην κοινωνία.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να υπάρξουν:
δομές,
χώροι,
προγράμματα,
πολιτικές,
συνεργασίες με δήμους,
τοπικά δίκτυα υποστήριξης.
Γιατί μια γυναίκα που έχει κοινότητα δεν φοβάται τόσο.
Μια γυναίκα που ξέρει τα δικαιώματά της, ζητάει βοήθεια νωρίτερα.
Μια γυναίκα που έχει εισόδημα, έχει επιλογές.
Μια γυναίκα με επιλογές έχει μέλλον.
Δεν μιλάμε λοιπόν για «ενθάρρυνση».
Μιλάμε για ισότητα στην πράξη.
Να θυμόμαστε πως η ενδυνάμωση δεν είναι ένας προορισμός, αλλά μια διαδικασία όπου η ψυχοθεραπεία, η εκπαίδευση και η κοινότητα μπορούν να συναντηθούν. Εκεί γεννιούνται νέες δυνατότητες όχι επειδή η γυναίκα «έγινε δυνατή», αλλά επειδή της δόθηκε χώρος να υπάρξει.
Και αυτό είναι κοινωνική αλλαγή.
Γιατί η αλλαγή ξεκινά όταν μία γυναίκα σηκώνεται ,αλλά ολοκληρώνεται όταν καμία γυναίκα δεν μένει μόνη.
Με σεβασμό και πίστη στη γυναικεία διαδρομή,
Shakila Ιωάννα Μπρατη
Προτεινομενο βιβλιο
Clarissa Pinkola Estés Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους