Ζούμε σε μια εποχή όπου ο άνθρωπος μοιάζει διαρκώς κουρασμένος, υπερφορτωμένος και εσωτερικά ανήσυχος.
Όχι μόνο σωματικά.
Αλλά και σε ένα υπαρξιακο επίπεδο
Πίσω από την ένταση της καθημερινότητας, πίσω από την υπερπληροφόρηση, την ταχύτητα και την συνεχή διέγερση, υπάρχει μια βαθύτερη ψυχική κατάσταση που σπάνια ονομάζεται ανοιχτά, η αίσθηση απώλειας της εσωτερικής ασφάλειας.
Ο άνθρωπος χρειάζεται να πιστεύει σε κάτι.
Όχι απαραίτητα μόνο με θρησκευτική έννοια.
Χρειάζεται να αισθάνεται ότι υπάρχει κάτι σταθερό μέσα στο χάος.
Κάτι που να δίνει νόημα, κατεύθυνση, συνοχή και ψυχικό κράτημα.
Γιατί όταν η ζωή βιώνεται σαν συνεχής απειλή, το νευρικό σύστημα δεν ξεκουράζεται ποτέ πραγματικά.
Η ανασφάλεια, η αγωνία της επιβίωσης, η οικονομική πίεση, η αβεβαιότητα για το μέλλον, οι συνεχείς αλλαγές και η διάχυτη συλλογική ένταση λειτουργούν σαν ένας αργός ψυχικός διαβρωτικός μηχανισμός.
Ροκανίζουν σταδιακά την προσωπική δύναμη του ανθρώπου.
Το σώμα αρχίζει να ζει σε μόνιμη κατάσταση επιφυλακής.
Ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται να περιμένει την απειλή.
Το νευρικό σύστημα παραμένει σε μια συνεχή κατάσταση διέγερσης ακόμα και όταν εξωτερικά όλα μοιάζουν ήρεμα.
Και τότε γεννιέται μια βαθιά ανάγκη:
να κρατηθεί από κάπου.
Ο άνθρωπος αρχίζει να αναζητά εξωτερικά στηρίγματα με όλο και μεγαλύτερη ένταση.
Ιδέες.
Ομάδες.
Πνευματικά συστήματα.
Σχέσεις.
Θεωρίες.
Ηγέτες.
Εθισμούς.
Θόρυβο.
Οτιδήποτε μπορεί να του δώσει έστω και στιγμιαία την αίσθηση ότι δεν αιωρείται μόνος μέσα στην αβεβαιότητα.
Γιατί όταν το εσωτερικό έδαφος κλονίζεται, η ψυχή ψάχνει απεγνωσμένα κάπου να πατήσει.
Κάποτε αυτή η ανάγκη οδηγεί τον άνθρωπο σε ουσιαστική αναζήτηση και βαθύτερη σύνδεση με τον εαυτό του.
Άλλες φορές όμως τον οδηγεί σε υπερβολική εξάρτηση από εξωτερικά ερεθίσματα.
Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της εποχής μας.
Η αγωνία δεν δημιουργεί μόνο φόβο.
Δημιουργεί και μια ακατάπαυστη ανάγκη διέγερσης.
Ο άνθρωπος γεμίζει συνεχώς τον εσωτερικό του χώρο με εικόνες, πληροφορίες, ήχους, κοινωνικά δίκτυα, υπερκατανάλωση περιεχομένου, έντονες εμπειρίες, δραματικές ειδήσεις, ακραίες απόψεις, συνεχή εξωτερική κίνηση.
Σαν να προσπαθεί ασυνείδητα να καλύψει κάτι.
Ίσως γιατί όσο πιο εκκωφαντικός γίνεται ο εξωτερικός θόρυβος, τόσο λιγότερο ακούγεται η εσωτερική κραυγή.
Όταν ο άνθρωπος μένει πραγματικά μόνος με τον εαυτό του, πολλές φορές έρχεται αντιμέτωπος με ένα υπαρξιακό κενό που δεν έχει μάθει να αντέχει.
Με φόβους που δεν επεξεργάστηκε ποτέ.
Με θλίψη που καταπιέστηκε.
Με ένα νευρικό σύστημα που κουβαλά χρόνια υπερδιέγερσης.
Έτσι η συνεχής αναζήτηση εξωτερικών ερεθισμάτων λειτουργεί πολλές φορές σαν μορφή αυτορρύθμισης.
Σαν ένας τρόπος να αποφεύγει το άτομο την επαφή με το εσωτερικό του χάος.
Όμως όσο περισσότερο ο άνθρωπος απομακρύνεται από την εσωτερική του βάση, τόσο περισσότερο εξαρτάται από κάτι έξω από αυτόν για να νιώσει ασφαλής.
Και εδώ βρίσκεται ίσως μια από τις μεγαλύτερες ψυχολογικές προκλήσεις της εποχής μας.
Να μπορέσει ο άνθρωπος να ξαναχτίσει εσωτερικό έδαφος.
Όχι βασισμένο μόνο σε εξωτερικές βεβαιότητες που έτσι και αλλιώς συνεχώς αλλάζουν, αλλά σε μια βαθύτερη σχέση με τον εαυτό του.
Με το σώμα του.
Με την ψυχική του αλήθεια.
Με την ικανότητα να αντέχει τη σιωπή χωρίς να καταρρέει μέσα της, αλλά να μπορεί να επιπλεύσει μέσα σε αυτήν.
Γιατί η αλήθεια είναι πως η σιωπή μπορεί να κρατήσει τον άνθρωπο, ενώ ο μόνιμος θόρυβος πολλές φορές τον καταπίνει.
Γιατί η αληθινή ασφάλεια δεν γεννιέται όταν εξαφανίζεται ο φόβος.
Γεννιέται όταν ο άνθρωπος αρχίζει σιγά σιγά να νιώθει ότι μπορεί να σταθεί μέσα στην αβεβαιότητα χωρίς να χάσει ολοκληρωτικά τον εαυτό του.
Και ίσως τελικά αυτό να αναζητούν τόσο βαθιά σήμερα οι άνθρωποι.
Όχι απλώς μια ιδέα να πιστέψουν.
Αλλά ένα εσωτερικό σημείο που να τους επιτρέπει να αναπνέουν ξανά μέσα σε έναν κόσμο που κινείται διαρκώς ανάμεσα στον φόβο, στην υπερδιέγερση και στην απώλεια νοήματος.