Υπάρχουν περίοδοι στη ζωή όπου η εσωτερική ένταση δεν προέρχεται από εξωτερικά γεγονότα, αλλά από κάτι βαθύτερο:
από τη σταδιακή απομάκρυνση από τις αξίες μας.
Δεν είναι πάντα ο πόνος που μας κινητοποιεί.
Συχνά είναι η κόπωση.
Η κόπωση του να ζούμε σε επιλογές που κάποτε μας προστάτεψαν, αλλά πλέον δεν μας εκφράζουν.
Στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι οι άνθρωποι δεν εξαντλούνται επειδή «δεν τα καταφέρνουν», αλλά επειδή ζουν σε εσωτερική ασυνέπεια.
Όταν αυτό που κάνουμε καθημερινά δεν συνδέεται με αυτό που θεωρούμε ουσιαστικό, τότε το σώμα, το συναίσθημα και η ενέργεια αρχίζουν να στέλνουν σήματα.
Στην ψυχολογία, οι αξίες δεν ορίζονται ως ηθικές δηλώσεις ή κοινωνικές αρχές.
Ορίζονται ως εσωτερικές πυξίδες που καθορίζουν πού κατευθύνουμε:
τον χρόνο μας
την ενέργειά μας
τη συναισθηματική μας επένδυση
Αξία δεν είναι αυτό που λέμε ότι πιστεύουμε.
Είναι αυτό που επιλέγουμε ξανά και ξανά, ακόμα κι όταν είναι δύσκολο.
Ο Viktor Frankl ανέδειξε με σαφήνεια ότι ο άνθρωπος αντέχει τις δυσκολίες όταν έχει νόημα. Όταν όμως το νόημα απουσιάζει, τότε ακόμη και η «ασφάλεια» γίνεται πηγή εσωτερικής φθοράς.
Ο Carl Jung περιέγραψε τη σύγκρουση ανάμεσα στην Περσόνα τον ρόλο που υιοθετούμε για να ανήκουμε και τον Εαυτό, τον εσωτερικό πυρήνα της ταυτότητάς μας.
Όσο περισσότερο ζούμε αποκλειστικά μέσα από ρόλους, τόσο απομακρυνόμαστε από την αλήθεια μας.
Ο Donald Winnicott μίλησε για τον ψευδή εαυτό, μια δομή επιβίωσης που δημιουργείται για να διατηρηθεί η σχέση, η αποδοχή, η σταθερότητα.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι αυτός ο εαυτός υπάρχει.
Το πρόβλημα είναι όταν γίνεται μόνιμος.
Τότε, η ζωή μπορεί να μοιάζει τακτοποιημένη, αλλά εσωτερικά άδεια.
Η αλλαγή δεν ξεκινά πάντα από μεγάλες αποφάσεις.
Συχνά ξεκινά από μια εσωτερική αναγνώριση:
«Αυτό δεν με εκφράζει πια.»
Αυτή η φράση δεν είναι απόρριψη η έλλειψη ευγνωμοσύνης για ότι πέρασε .
Είναι ένδειξη ψυχικής ωρίμανσης.
Ψυχολογικά, η πράξη δεν αφορά την παρόρμηση ή τη σύγκρουση.
Αφορά την ευθυγράμμιση με τον εαυτό.
Τη στιγμή που το εσωτερικό βίωμα βρίσκει τρόπο να εκφραστεί στον εξωτερικό κόσμο.
Πολλές φορές φοβόμαστε την πράξη, όχι επειδή δεν ξέρουμε τι θέλουμε, αλλά επειδή φοβόμαστε τις συνέπειες, την αποδοκιμασία, την απώλεια, την ενοχή.
Όμως η μακροχρόνια απομάκρυνση από τις αξίες έχει επίσης συνέπειες και συχνά βαθύτερες.
Σύγχρονες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η σωματικά εστιασμένη θεραπεία, μας υπενθυμίζουν ότι το σώμα δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από την ψυχική εμπειρία.
Όπως αναφέρει ο Bessel van der Kolk, το σώμα θυμάται.
Όταν ζούμε σε αντίθεση με τις αξίες μας, αυτό συχνά εκφράζεται ως:
χρόνιο άγχος
κόπωση χωρίς σαφή αιτία
σωματική ένταση
συναισθηματικό μούδιασμα
Το σώμα δεν μας πιέζει να αλλάξουμε από βιασύνη.
Μας καλεί να ακούσουμε στην πραγματικότητα να μας ακούσουμε .
Η ψυχική ισορροπία δεν προκύπτει από την αποφυγή της δυσκολίας, αλλά από τη σταδιακή επιστροφή στην εσωτερική αλήθεια.
Κάθε μικρή πράξη που τιμά τις αξίες μας ένα όριο, μια ειλικρινής δήλωση, μια συνειδητή απομάκρυνση αποκαθιστά την ακεραιότητα.
Αυτή η στάση φέρνει συνειδητότητα και σεβασμό προς τον εαυτό
Είναι βασική προϋπόθεση ψυχικής υγείας.
Ίσως η πιο ουσιαστική ερώτηση προς τον εαυτό δεν είναι τι πρέπει να αλλάξω,
αλλά:
Τι χρειάζεται για να ζήσω πιο κοντά σε αυτό που είμαι;
Όταν οι αξίες βρίσκουν χώρο στη ζωή, η ενέργεια αρχίζει να ρέει ξανά.
Όχι επειδή όλα γίνονται εύκολα,
αλλά επειδή γίνονται αληθινά.
Ιωάννα Μπράτη
Ψυχοθεραπεύτρια & Facilitator Εσωτερικών και Ενεργειακών Διεργασιών