Δεν γεννήθηκα για να είμαι εύκολη.
Δεν γεννήθηκα για να είμαι γλυκιά.
Γεννήθηκα για να υπάρχω,
ακόμα κι αν δεν με θέλατε αρκετά ,
γεννήθηκα να σπρώχνω πέτρες,
να κινω βουνά στη σιωπή.
Δεν χώρεσα στις λέξεις σας,
δεν είδα το υπέρλαμπρο φως.
Χαστούκι έφαγα
πριν νιώσω το χάδι το ζεστό,
κι έμαθα νωρίς
πως η αγάπη αργεί
κι ο πόνος είναι παρών.
«Εξημέρωσε το θηρίο μέσα σου»,
μου είπατε, «να δείχνεις κόσμια, κυρά».
Μάθε τις δεξιότητες που προστάζει το σύστημα καλά
και γκρέμισε από μέσα σου τους ναούς
τι να τους κάνεις κι αυτούς.
Άκου τον βρυχηθμό
του εσωτερικού σου δράκου
και πάρε το κοντάρι το μακρύ,
γιατί αλλιώς
να επιβιώσεις δεν μπορείς εσύ.
«Επιδιόρθωσε τα σπασμένα σου κομμάτια», λένε.
«Γίνε ολόκληρη», λένε ξανά.
Μα ό,τι κι αν κάνεις,
χαμένη βγαίνεις τελικά
σε έναν κόσμο αλλοπρόσαλλο
που καθρεφτίζει τη σκιά του όπου βρει
και από σένα ζητά όρθια να σταθείς
και ευθυτενής.
Άκουσες τις ιστορίες των πετυχημένων από παιδί,
προσπάθησες κι εσύ,
μα είχες σπασμένα φτερά
πριν ακόμη γεννηθείς.
Πώς να πετάξεις, μωρή,
όταν η ψυχή σου
ήρθε σπασμένη σε χίλια δυο κομμάτια
κι εσύ ακόμα εκεί,
να προσπαθείς ολοένα πιο πολύ,
μέχρι να ματώσει και αυτή η δύσμοιρη η επιμονή.
Κάπου τη λύτρωση θα τη βρει
κι αυτή η ανάπηρη ψυχή.
Σαν σακάτης ήρθα σε αυτή τη ζωή,
μα δεν θα χαθώ
χωρίς να μου δώσω φωνή.
Κι ας ακούγεται τραχιά,
σαν κραυγή μαύρου κορακιού.
Εγώ εκεί θα τραγουδώ
μέχρι να βρω τον ρυθμό
που ολόκληρη με δονεί στην ψυχη και στο νου.
Αδιάφορη μου είναι η λύτρωση
και η σωτηρία που τάζετε
για να ρουφάτε ψυχές.
Δεν περιμένω κανένα θαύμα
εκεί έξω να φανεί.
Ψάχνω ρυθμό.
Αυτόν που μόνο εγώ ακούω
και από μέσα μου αντηχεί,
σαν το σφύριγμα του τσοπάνη την αυγή
που βρίσκει το κοπάδι πριν χαθεί.
Θέλετε το τέλειο
δεν το έχω, δεν το θέλω,
δεν με απασχολεί.
Εγώ μόνο αληθινή
θέλω να μείνω στην ψυχή.
Ή μήπως αυτό σας ενοχλεί,
γιατί δεν είναι «κόσμιο» πολύ;
Λυπάμαι,
αλλά δεν μου καίγεται καρφί.
Γιατί ακόμα κι έτσι
σπασμένη, τραχιά, άγρια
εγώ εδώ θα τραγουδώ
μέχρι το σώμα και η ψυχή
θυμηθούν πώς είναι
να δονούνται μαζί.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν γεννήθηκαν για να είναι «εύκολοι». Όχι επειδή αυτοί επέλεξαν τη σκληρότητα, αλλά επειδή η ζωή τούς ζήτησε από πολύ νωρίς αντοχή. Σε αυτούς τους ανθρώπους, η ψυχή δεν οργανώθηκε γύρω από την ασφάλεια, αλλά γύρω από την επιβίωση. Και αυτό έχει κόστος συναισθηματικό, σωματικό, υπαρξιακό.
Στην ψυχολογία του τραύματος γνωρίζουμε ότι το άτομο δεν διαμορφώνεται μόνο από όσα του συνέβησαν, αλλά κυρίως από όσα δεν του δόθηκαν. Το απουσιαστικό τραύμα η έλλειψη φροντίδας, προστασίας, συναισθηματικού καθρεφτίσματος δεν αφήνει εμφανείς ουλές, αλλά δομεί βαθιά τον τρόπο με τον οποίο κάποιος σχετίζεται με τον εαυτό του και τον κόσμο. Εκεί γεννιέται η ανάγκη να «εξημερωθεί το θηρίο», όχι ως επιλογή αυτοελέγχου, αλλά ως όρος κοινωνικοποίησης.
Η κοινωνία συχνά συγχέει αυτή την εσωτερική μάχη με έλλειμμα χαρακτήρα. Ζητά από τον τραυματισμένο άνθρωπο να είναι κόσμιος, λειτουργικός, παραγωγικός. Να μάθει δεξιότητες, να προσαρμοστεί, να σταθεί «όρθιος». Όμως παραβλέπει το πιο ουσιώδες: ότι το εσωτερικό σύστημα αυτού του ανθρώπου έχει στηθεί σε διαρκή εγρήγορση. Ο βρυχηθμός που ακούγεται μέσα του δεν είναι επιθετικότητα· είναι μνήμη είναι η ανάγκη επιβίωσης που πάλλετε διαρκώς μέσα του.
Σε αυτό το πλαίσιο, η φράση «επιδιόρθωσε τα σπασμένα σου κομμάτια» γίνεται μια δεύτερη μορφή βίας. Προϋποθέτει ότι υπήρξε κάποτε μια ακεραιότητα που χάθηκε. Για πολλούς ανθρώπους, όμως, η ψυχή δεν «έσπασε» στην πορεία· γεννήθηκε ήδη ραγισμένη, οργανωμένη γύρω από την έλλειψη. Δεν υπάρχει επιστροφή σε ένα ιδανικό παρελθόν υπάρχει μόνο η δύσκολη εργασία της αναγνώρισης.
Η ψυχολογική ωρίμανση σε αυτές τις περιπτώσεις δεν έρχεται μέσα από τη διόρθωση, αλλά μέσα από τη νομιμοποίηση της εμπειρίας. Από το να επιτραπεί στη προσωπική φωνή να υπάρξει, ακόμη κι αν είναι τραχιά. Ακόμη κι αν δεν είναι «όμορφη». Η φωνή δεν είναι πάντα τραγούδι· μερικές φορές είναι κραυγή. Αλλά ακόμα και η κραυγή είναι ένδειξη ζωής για αυτόν τον άνθρωπο.
Σε έναν κόσμο που εμπορευματοποιεί τη λύτρωση και υπόσχεται σωτηρία, η πραγματική θεραπεία μοιάζει πιο ταπεινή και πιο αληθινή. Δεν υπόσχεται θαύματα. Αναζητά ρυθμό. Έναν ρυθμό εσωτερικό, που επιτρέπει στο σώμα και την ψυχή να συνυπάρξουν χωρίς να πολεμούν διαρκώς.
Η ψυχική ακεραιότητα δεν σημαίνει απουσία ρωγμών. Σημαίνει να μπορεί κανείς να σταθεί μέσα σε αυτές χωρίς να αρνηθεί τον εαυτό του. Να υπάρξει, όχι όπως θα ήθελαν οι άλλοι, αλλά όπως μπορεί αυτος . Και για ορισμένες ψυχές, αυτό δεν είναι απλώς δικαίωμα· είναι πράξη αντίστασης.
Αν είστε ενας σπασμένος άνθρωπος διαλογιστείτε με αυτό το ποίημα και βρείτε την δικη σας αλήθεια.