Ο φόβος να αγαπηθούμε

Ο φόβος να αγαπηθούμε είναι πιο έντονος ακόμα και από αυτόν της μοναξιάς.
Το φόβο της μοναξιάς τον μοιραζόμαστε εύκολα το συζητάμε ανοιχτά, όμως ο φόβος προς την αγάπη, προς τη σύνδεση δρα κρυφά από ένα ασυνειδητό επίπεδο.
Συνήθως αυτός ο φόβος δημιουργείται από την πρώτη κιόλας σχέση της ζωής μας. Η πρώτη σχέση που δημιουργούμε δεσμό είναι πολύ σημαντική για το υπόλοιπο της ζωής μας. Από την ποιότητα αυτής θα αντιλαμβανόμαστε, θα κατανοούμε και θα μάθουμε το βασικό τρόπο που εκδηλώνουμε το συναίσθημά μας.
Ο φροντιστής είναι η πρώτη διαδραστική σχέση. Συνήθως ο φροντιστής είναι η μητέρα – από αυτήν την τόσο σημαντική σχέση θα πάρουμε τα υλικά για να δομήσουμε στη συνέχεια όλες τις λεκτικές ή μη λεκτικές σχέσεις επικοινωνίας.
Η αλληλοσυσχέτιση του βρέφους με το φροντιστή του θα διαμορφώσει το εκμαγείο όλων των σχέσεων που θα συνάψει στο μέλλον το κάθε άτομο, ερωτικών και φιλικών.
Στην ουσία, θα είναι ο τρόπος πού θα βιώνει τον κόσμο σε συναισθηματικό επίπεδο, ο τρόπος που θα κατανοεί τα δικά του συναισθήματα, η χαλαρότητα που θα έχει στο σχετίζεσθαι με τον εαυτό του και το περιβάλλον του, το πώς θα είναι οι σχέσεις του με ομάδες και το πόσο εύκολα θα μπορεί να συνεργαστεί με αυτές, η ικανότητα που θα έχει στο να επανενταχθεί στις κοινωνικές του σχέσεις μετά από μία δυσχερή κατάσταση, όπως και το πόσο γρήγορα θα μπορεί να ανακάμψει μετά από μία αντίξοη συνθήκη.
Το βρέφος για να αποκτήσει ασφάλεια έως ενήλικας χρειάζεται να αισθανθεί και να βιώσει ασφάλεια.
Πώς όμως το βρέφος το αντιλαμβάνεται αυτό;
Με την άμεση ανταπόκριση του φροντιστή στο κάλεσμα του. Εξίσου, όμως, σημαντικός είναι και ο τρόπος πού θα αλληλοεπιδράσει μαζί του στην επαφή μετά το κάλεσμα του.
Η αίσθηση ότι το βρέφος το ακουν, το συμμερίζονται και του προσφέρουν αυτό που έχει ανάγκη τη στιγμή που το ζήτα, είναι καθοριστική.
Η επαφή με τον φροντιστή σε λεκτικό συναισθηματικό και σωματικό επίπεδο.
Όλα αυτά είναι στοιχεία που θα δημιουργήσουν τους πυλώνες για την ομαλή διαχείρισή του stress, την αμοιβαιότητα στις σχέσεις, το συντονισμό των συναισθημάτων, όπως και το πόσο εύκολα παρακάμπτουμε προστριβές και συγχωρούμε.
Όσο πιο απόμακρος ήταν ο φροντιστής του βρέφους, τόσο αντίστοιχα θα είναι και το ίδιο, ως ενήλικος, σε ένα ασυνείδητο επίπεδο. Αυτή η ασυνείδητη δυσπιστία μπορεί να αναζωπυρώνεται μέσα από προσφορά αγάπης, από ένα καλό λόγο, μία γλυκιά μάτια.
Αυτή η άρνηση έχει δημιουργηθεί από την προσπάθεια που κατέβαλε για να επιβιώσει από το τραύμα απόρριψης, πόνου και εγκατάλειψης που έχει αποτυπωθεί μέσα του από την βρεφική ηλικία. Οι συνθήκες αυτές τον καθιστούν σχεδόν ανίκανο, ως ενήλικα, να απορροφήσει όλο το ποσοστό της αγάπης και της αποδοχής που μπορεί να του δοθεί. Ο μηχανισμός άμυνας θα διαστρεβλώσει το νοητικό συμπέρασμα, τη συναισθηματική αντίληψη ή ακόμα και τη γενική αίσθηση που μπορεί να πάρει. Έτσι, θα δράσει τιμωρητικά, στερητικά ουσιαστικά, θα κάνει ότι μπορεί για να αποκοπεί από ότι του προσφέρει αγάπη, χωρίς αυτό να έχει φυσικά μία συνειδητή επίγνωση.

Ο φόβος να αγαπηθούμε
photo by Casey Horner on Unsplash

Η τρυφερότητα, η προσοχή, το νοιάξιμο, είναι ικανά να εγείρουν οδυνηρά συναισθήματα – ότι μας φέρνει πιο κοντά στο σημείο όπου η λαχτάρα μας για σύνδεση ματαιώθηκε, αντανακλά αυτόματα τον πόνο και το φόβο που είχε δημιουργηθεί εκείνη τη στιγμή.
Το να επιτρέψεις την αγάπη στη ζωή σου σημαίνει ότι απόταυτίζεσαι από τη γνώμη των σημαντικών άλλων για σένα.
Οι πρώτοι σημαντικοί άλλοι είναι η γονείς μας. Πολύ συχνά όμως οι οικογένεια δημιουργεί αρνητική εικόνα για τον εαυτό μας, μέσα από την σύγκριση, την άρνηση της αποδοχής τους για εμάς, όπως και τις δικές τους εσωτερικές συγκρούσεις, που της προβάλλουν επάνω μας, για το όμορφο, το άσχημο, το καλό, το κακό, το πρέπον και τόσα άλλα.
Αντίθετα, το παιδί τείνει να εξιδανικεύει τους γονείς. Όσο πιο πολύ έχει θεοποιήσει τους γονείς, τόσο αντίστοιχα έχει αποδεχτεί έναν ανεπαρκή εαυτό. Έχει τόσα χρόνια γαλουχηθεί με αυτήν την συναισθηματική τοξικότητα, πού καταλήγει να είναι η μόνη αλήθεια. Εξάλλου, ποιος μπορεί να ξέρει καλύτερα από τους γονείς, ποιος τολμά να είναι καλύτερος από αυτούς;
Η αγάπη για τα άτομα που έχουν βιώσει αυτήν τη συναισθηματική τοξικότητα είναι εισβολή, είναι ψέμα. Η προσφορά αποδοχής και γενικά θετικών συναισθημάτων είναι ένα συναισθηματικό σοκ – θα σας τιμωρήσουν με όποιον τρόπο μπορέσουν, όπως οι γονείς τιμωρούσαν αυτούς. Θα σαμποτάρουν εσάς, τη σχέση, τους ίδιους τους εαυτούς τους, ώστε να μειώσουν οτιδήποτε μπορεί να τους φέρει χαρά, επιτυχία, γενικά συναισθηματική πληρότητα, επιβεβαιώνοντας όσα έμαθαν υποσυνείδητα.
Ότι θετικό αναγνωρίστηκε για αυτούς από τους άλλους, όλη η πυρηνική ομορφιά που μπορεί να αισθάνθηκε κάποιος, γίνεται σταδιακά εχθρική, τους εγείρει ένα παθητικό θυμό, ως και τους εξαγριώνει, γιατί προβάλλουν πάνω σε οποιαδήποτε σχέση την αποτυχημένη σχέση που είχαν με τον γονιό η τους γονείς τους. Διαστρεβλώνουν όλη την εικόνα, προκαλούν ασυνείδητα παρόμοιες καταστάσεις γνώριμου πόνου, από μία εσωτερική παρότρυνση να υπερπηδήσουν το παλιό τραύμα. Όμως, επειδή αυτό δεν γίνεται από συνειδητό επίπεδο, αλλά από ένα λανθασμένο μοτίβο, τείνει να δημιουργεί αρνητικές καταστάσεις, που φθείρουν εντέλει την όποια σχέση .
Είναι σημαντικό το άτομο να αντιληφθεί το πόσο βαθιά είναι χαραγμένα αυτά τα τραύματα και να προσπαθήσει, με υποστήριξη και βοήθεια, να ξαναπροσδιορίσει τη σχέση με τον εαυτό του, τον τρόπο που συνδέεται και πού θέλει να αγαπηθεί και να αγαπήσει.